Aangezien de regio Puglia nog vrij onbekend is wil ik jullie graag ook wat informatie mee geven over deze regio. Op dit gedeelte kun je het één en ander hier over vinden.

Het gebied: Puglia

Het gewest Puglia beslaat de hele hak van Italië. Het is een langgerekte streek van zo'n 400 km en heeft een oppervlakte van ongeveer 19345 km2 en circa 4 miljoen inwoners. De economie in Puglia draait ook grotendeels om het verbouwen van druiven. De wijngaarden nemen zo'n 107.715 hectare in en de jaarlijkse productie ligt grof weg op 7,000,000 hectoliter. Van de totale productie is 30% wit en 70% rood. Overigens is maar 4% afkomstig van DOC gebieden (deze gebieden worden verder in deze scriptie behandeld). Door de grote hoeveelheden is Puglia, samen met Sicilië, de runner-up van de grootste wijn-leverancier van Italië: Veneto.

Maar, Puglia staat niet alleen bekend als zijnde de “wijnkelder” van Italië, ook al is deze benaming inmiddels achterhaald. Puglia staat nl. ook bekend om de hoeveelheid olijfolie die er gemaakt wordt. Er staan erg veel olijfbomen in deze regio. Met name in het meest zuidelijke gedeelte: Salento En niet te vergeten maakt deze regio ook erg veel traditionele pasta's.

Geschiedenis van Puglia

De vele overheersingen door diverse Middellandse-Zee-volkeren lopen als een rode draad door de geschiedenis van Apulië. Onder andere de Arabieren, Grieken en Spanjaarden hebben hier voet aan wal gezet en Apulië geconfisqueerd. Als laatste in de reeks kwamen de Venetianen. Door hun bezetting werd de aanzet gegeven tot het ontstaan van het huidige Italië. Apulië heeft onder alle oorlogen en bezettingen behoorlijk geleden. Helaas is ook de oude wijncultuur daar het slachtoffer van geworden.
Door de armoede in het zuiden van Italië, trokken veel mensen naar het noorden waar meer welvaart was. In het zuiden had men niet de mogelijkheid om zelf de druiven te verwerken tot wijn. De druiven werden verkocht aan Frankrijk, Duitsland en naar Noord-Italië. Door het warme klimaat hadden deze druiven een hoog suikergehalte, resulterend in een hoger alcoholpercentage. Daarmee waren ze zeer geschikt om de wijnen uit bijvoorbeeld Frankrijk in de magere jaren aan te sterken.
In de laatste 20 jaar is de situatie in Apulië drastisch veranderd. Enkele wijnbouwers zijn aan de slag gegaan om de volledige vinificatie zelf te doen, inclusief het bottelen. Hiervoor wordt vaak de hulp ingeroepen van gerenommeerde oenologen uit het noorden van Italië. Door investeringen in moderne apparatuur is het mogelijk geworden om wijnen te produceren die in de smaak vallen bij de moderne wijndrinker. Toch blijven de prijzen, door de grote productie, zeer laag. Een extra voordeel in de strijd om de gunst van de consument. Bovendien zijn de wijnen zeer betrouwbaar. Slechte jaren kent dit gebied nauwelijks door het gelijkmatige, warme klimaat in deze regio.

De onderverdeling van de regio's in Puglia

Puglia kent de volgende kwaliteitsregio’s:

6 IGT gebieden

26 DOC gebieden

Omdat Puglia pas zo'n 20 jaar geleden begonnen is met het verbeteren van de kwaliteit, heeft deze regio, naar mijn mening, op het gebied van kwaliteit nog steeds een achterstand. Vandaar dat Puglia nog steeds geen gebieden heeft met de kwaliteitsaanduiding DOCG. Maar zoals Mattia Vezzola, een wijnproducent van Bellavista (Franciacorta/Lombardia), ooit eens jaren geleden tijdens een bezoek zei: 'Daar in Puglia staat het te gebeuren! Ze hebben er alles: het klimaat en de druivenrassen. Alleen de mens moet nog meewillen!'

Hieronder ziet u een afbeelding hoe de IGT gebieden zijn ingedeeld.

Hieronder ziet u een afbeelding van de 26 DOC regio's van Puglia

Van deze gebieden zijn er maar enkele die een beetje bekend zijn in Nederland. De meest bekende zijn:

Salice Salentino

Dit gebied ligt net iets ten noorden van de plaats Lecce.
De belangrijkste druif die daar verbouwd wordt is de Negro Amaro.
Door de constante kenmerken en de zwarte kleurschakering van de trossen, kreeg dit druivenras in het plaatselijke dialect de naam “niuru maru”. Deze naam werd dan geleidelijk omgevormd tot Negro Amaro wat in het nederlands “zwarte bitter” betekent.

Primitivo di Manduria

Dit gebied ligt ten westen tegen het gebied Salice Salentino.
In dit gebied draait het dus om de Primitivo. Deze druif wordt ook wel de voorvader van de Zinfandel genoemd. Men weet echter nog niet of dit de oorsprong is van deze druif. Men denkt momenteel dat de dichtste verwantschap bestaat met de crljenak kastelanski uit Kroatië. Maar men zoekt nog verder in de richting van Griekenland.

Castel del Monte

Dit gebied is voornamelijk bekend om het kasteel Castel del Monte.
Dit is een achthoekig kasteel waarvan men nog niet heeft kunnen achterhalen wat de functie ervan is. Een leuke wetenswaardigheid is dat het kasteel afgebeeld wordt op het 1 eurocent muntstuk van Italië.

Een aantal gebieden hebben een opvallende eigenschap.
Hieronder staan een aantal gebieden beschreven die het meest opvallen.

Cacc'e'mmitte di Lucera.

In deze regio staat de Nero di Troia centraal. Wat het aparte aan dit gebied is, is dat hier het “Palmenti systeem” nog gebruikt wordt. Een Palmento is een soort bak in 3 lagen gemaakt van versteende lava. De druiven worden in de bovenste laag op een rooster gelegd waar de mannen al dansend de druiven persen vergezeld met muziek (zoals op de oude traditionele manier gedaan werd). Het sap, dat uit de druiven geperst wordt, verdwijnt door het rooster naar de verdieping er onder. Daar laat men het sap 8 tot 10 dagen vergisten. Vervolgens verdwijnt het vergiste sap in houten vaten naar de onderste verdieping. Deze verdieping is onder de grond waar het bewaard word om te rijpen.

Moscato di Trani

Dit is een redelijk groot gebied wat zich uitstrekt over 4 andere DOC gebieden.
Een wijn met deze DOC aanduiding kan alleen een Dolce naturale of een liquoroso zijn.



Waarom de DOC gebieden Gravina, Locorotondo en Martina Franca opvallen, wordt hieronder omschreven.

De Druiven

Zoals al eerder in deze scriptie geschreven wordt er 70% rode wijn gemaakt in Puglia. Maar er zijn ook 3 gebieden waar ze alleen maar witte wijn mogen maken, willen ze die DOC aanduiding krijgen.
Dit zijn de DOC gebieden Gravina, Locorotondo en Martina Franca. De DOC beschrijving zegt dat er alleen witte wijn en spumante gemaakt mogen worden. De druiven die daarvoor gebruikt worden zijn:

    - Bianco d'Alessano
    - Bombino Bianco
    - Fiano
    - Greco di Tufo
    - Malvasia Bianca
    - Trebbiano Toscano
    - Verdeca

Van deze witte druiven zijn er 3 die niet oorspronkelijk uit Puglia komen. Fiano en Greco di Tufo komen uit de streek Campania en Trebbiano Toscano komt uit de streek Toscane.

Naast deze enkele witte druiven worden er natuurlijk nog meer druiven verbouwd. In Puglia zijn dit er zo'n 60 verschillende druiven. Dit zijn voornamelijk inheemse druiven die goed bestand zijn tegen de warme zomers van zuid Italië. Maar ook populaire druiven uit bv. Frankrijk, zoals Chardonnay of Sauvignon Blanc, worden hier verbouwd.

Hieronder staat een opsomming van de belangrijkste inheemse druiven die in Puglia verbouwd worden:

    - Aleatico
    - Bianco d'Alessano
    - Bombino Bianco
    - Bombino Nero
    - Negro Amaro
    - Malvasia Bianca
    - Malvasia Nera
    - Primitivo
    - Uva di Troia
    - Verdeca

De druiven van Puglia die je in Nederland het meest tegen komt zijn:

    - Negro Amaro
    - Malvasia Nera
    - Primitivo
    - Uva di Troia

In Puglia worden veel assemblages, maar ook veel cepage wijnen gemaakt. Van deze assemblages komt de mix tussen Negro Amaro en Malvasia Nera erg vaak voor. De Malvasia druif is afkomstig van Griekenland. Malvasia Nera wordt over het algemeen gebruikt voor assemblages. Veel wijnboeren durven geen cepage wijn te maken van deze druif. Dit omdat de Malvasia Nera een erg sterke, eigenzinnige smaak heeft.

Salento

Salento is het onderste puntje van de hak van de laars van Italië. Het wordt gevormd door de gehele provincie Lecce en een gedeelte van Tarente en Brindisi. De plaats Otranto (de plaats waar ik ben geweest) bevindt zich in een gebied dat Porta d'Oriente wordt genoemd. Dit betekent oostelijke poort omdat het gebied rond Otranto het meest oostelijke puntje van Italië is. Het gebied Salento wordt omgeven door de Adriatische en Ionische zee. Het is een warm gebied maar door de 2 zeeën heeft het een zeeklimaat. In het gebied wat onder de plaats Lecce ligt zijn erg weinig wijnvelden aanwezig. Dit komt door de grote warmte. Het staat er wel vol met enorme velden met olijfbomen.>br> Zoals al eerder vermeld staat Puglia ook bekend om zijn hoeveelheid olijfolie. Er zijn weliswaar wijnbedrijven maar deze verbouwen de wijn grotendeels in het gebied rond de plaats Lecce. Het gebied is zanderig en er zit veel kalk in de bodem. De grond, de zee en wind en de afwezigheid van regen hebben grote invloed op de druiven.
Door de afwezigheid van regen en de grote hoeveelheid zonuren is er veel suiker aanwezig in de druiven. Het resultaat hiervan is dat de wijnen uit Salento een hoog alcoholgehalte hebben.
Sommige druiven bezitten zoveel suiker dat er na de vergisting nog wat restsuiker over blijft. Bij de Primitivo druif komt dit vaker voor. De rode wijnen hebben over het algemeen veel tannines. Ook hebben veel wijnen een hout smaak. Dit komt niet door de lagering op houten vaten maar door de plant zelf. De takken geven op natuurlijke wijze een houtsmaak aan de druif zelf.